18 marca obchodzony jest Europejski Dzień Mózgu – organu, który decyduje o całym naszym życiu. To dzięki tak zaawansowanemu mózgowi, możliwe było powstanie języka, kultury, cywilizacji jaką współcześnie znamy. Mózg odpowiada także za naszą osobowość i indywidualność, powiązany jest z uczeniem się. Co zrobić, aby cieszyć się dobrym zdrowiem psychicznym i bystrością umysłu do późnego wieku?

Nawóz dla mózgu – BDNF

Nasz styl życia może pomagać lub szkodzić naszemu mózgowi i umysłowi (produktowi mózgu). Jednym z najciekawszych odkryć współczesnej neuronauki, jest odkrycie białka BDNF (neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego), które jest tzw. „użyźniaczem mózgu”. To białko jest kluczowe dla funkcjonowania mózgu, wspierając przetrwanie istniejących komórek nerwowych oraz wzrost nowych. Dzisiaj już wiemy, że nowe komórki nerwowe w mózgu (w wybranych obszarach) powstają cały czas m.in. dzięki uczeniu się, co więcej mózg jest plastyczny przez całe życie. Możemy zwiększyć poziom BDNF w naszym mózgu i dzięki temu zwiększyć jego plastyczność oraz powstawanie nowych komórek nerwowych. Dzięki temu możemy też się zmieniać i nigdy nie jest dla nas za późno, na zmiany we własnym życiu lub na nauczenie się czegoś nowego.

Jak możemy podnieść poziom BDNF, tak aby uczyć się skuteczniej, cieszyć się zdrowym mózgiem i dokonywać skuteczniej zmian we własnym życiu? Oto bardzo proste wskazówki…

Ćwicz

Dzięki badaniom wiemy, że ćwiczenia fizyczne sprawiają, że mózg jest „silniejszy”. Ćwiczenia fizyczne sprzyjają wzmacnianiu starych połączeń między komórkami, ale i w tworzeniu nowych (dzięki zwiększeniu BDNF). Zdaniem prof. J. Ratey’a z Uniwersytetu Harvard powinniśmy ćwiczyć 30 minut, po 5 razy w tygodniu, aby osiągnąć korzystne efekty. Chodzi tu nie tylko o sprawność pamięci, ale także ochronę lub wsparcie zdrowia psychicznego, bowiem podwyższony poziom BDNF pozytywnie zmniejsza poziom objawów depresji czy stresu. Najlepsze są tu umiarkowane ćwiczenia aerobowe np. bieganie. Jeśli chcemy mieć bystry i zdrowy umysł, trzeba się nieco ruszać.

Dieta

Pozytywne efekty substancji odżywczych są dobrze przebadane. Przykładowo dieta uboga w kwasy tłuszczowe Omega-3 naraża nas na ryzyko słabego zdrowia psychicznego m.in. depresji, demencji, pogarsza objawy schizofrenii, ADHD, dysleksji. Klasyczna dieta śródziemnomorska – bogata w rośliny zielone, kwasy tłuszczowe Omega-3, witaminę E i inne korzystne składniki, ma udowodniony wpływ na nasze zdrowie – dieta ta poprawia funkcje pamięciowe, nastrój, zmniejsza stany zapalne i zwiększa poziom tworzenia się nowych komórek nerwowych (także dzięki BDNF). Z kolei nasycone kwasy tłuszczowe, dostarczane w zbyt dużej ilości do organizmu, obniżają poziom BDNF i powiązane są z pogorszeniem pamięci i zaburzeniami nastroju. Tłuste mięso – szczególnie uwielbiane przez panów w naszym kraju – z czasem odbije się na funkcjonowaniu mózgu.

Nauka czegoś nowego

To może być nowy język, nauka obsługi komputera, nauka obsługi nowego programu, smartfona lub tabletu, bądź nauka gry w szachy. Cokolwiek co pobudza nasz umysł do aktywności umysłowej, sprzyja podnoszenia poziomu BDNF, a dzięki temu tworzeniu nowych połączeń w mózgu, tworzeniu się nowych komórek i plastyczności naszego mózgu. Tak jak ćwiczymy fizycznie, aby poprawić funkcjonowanie ciała i umysłu, tak samo powinniśmy uczyć się, co jakiś czas czegoś nowego – być ciekawymi świata i nowości. Jeśli uważamy, że na naukę nowego języka jest za późno, to wiedzmy, że w 2014 opublikowano badanie, że bez względu na to, czy jesteśmy dzieckiem, dorosłym, czy osobą w zaawansowanym wieku, nauka nowego języka zmienia mózg, w dowolnym wieku. Co więcej w badaniach tych, osoby uczyły się języka chińskiego, który jest uznawany za jeden z trudniejszych.

Jeśli chcemy, możemy poczytać o 10 korzyściach z nauki nowego języka https://www.spring.org.uk/2013/09/10-superb-psychological-advantages-of-learning-another-language.php , jednak każda nowa aktywność jest korzystna, chociażby zmodyfikowana droga do pracy.

Każdy z nas ma możliwość zmiany, nigdy nie jest dla nas za późno, a dzięki uczeniu się możemy cieszyć się naszym mózgiem i umysłem (jako produktem mózgu) wiele długich lat. To naprawdę proste, zacznijmy dbać o jeden z najważniejszych organów, chroniąc się przed chorobami neurodegeneracyjnymi i zaburzeniami nastroju. Ćwicz, jedz zdrowo i ucz się. To naprawdę działa!

Literatura

https://www.psychologytoday.com/blog/get-hardy/201311/build-better-brain-better-mental-health

http://www.newsweek.pl/nauka/sposoby-na-superpamiec,49508,1,1.html

https://www.spring.org.uk/2014/12/the-age-at-which-learning-a-new-language-stops-strengthening-the-brain.php

Piotr Modzelewski – psycholog, pedagog, terapeuta. Pracownik Akademii Pomorskiej. Udziela wsparcia psychologicznego w Pomorskim Centrum Terapeutyczno-Prawnym „Interios” dla osobom pokrzywdzonym przestępstwem. Autor książek pt. Pokonaj odwlekanie – rozwiń wytrwałość” i „Wstań. Stres, lęk i depresja a styl życia”. Pracuje m.in. z osobami z zaburzeniem depresyjnym i z zaburzeniami lękowymi.

Udostępnij.