Rycerstwo słupskie

Ogólnie w literaturze podmiotu przyjęto, że na Pomorzu Gdańskim stan rycerski nie przekraczał maksimum 1500-200 wojowników. Dla kasztelani słupskiej, liczba około 400 wojów nie będzie zbyt wysoka. Do warstwy tej należały osoby od zwykłego wojownika do wysokich warstw rodowych.

Najbardziej rycerstwo w Słupsku rozwinęło się za panowania Księcia Mściwoja II, okres ten obejmuje lata 1273-1293. Wojsko składało się wówczas z osób z młodego pokolenia oraz rycerstwa, które było zobligowane do służby z powodu nadania ziemskiego. Byli zobowiązani do obrony i wypraw. Całością wyprawy wojennej dowodził wojewoda lub książę. Oddziałami dowodzili chorążowie. W 1285 r. w Słupsku chorążym był Czesław. Każdy wojownik, który brał udział w wyprawie był należycie ubrany i uzbrojony. Rycerze nosili pancerze, które zakrywały im prawie całe ciało od piersi do kolan. Najczęściej wojowie nosili pancerze łuskowe lub pierścieniowe. Szyję oraz kark zakrywał hełm, który był zaopatrzony w tzw. nosal. Do podstawowego uzbrojenia rycerza należały także miecze, które były krótkie i długie. Wojownicy używali także sztyletów, włóczni oraz tarcz. Ogromne znaczenie w księstwie miały grody, bo to właśnie tam załatwiano wszelkie sprawy polityczne, administracyjne oraz wojenne. Na Pomorzu Gdańskim w XIII w. było piętnaście grodów, w tym także kasztel w Słupsku. Urząd kasztelana w Słupsku sprawował najpierw Święca (1273-1287), następnie Wawrzyniec Święca (1288-1307). Dobra rycerskie znajdowały się wokół grodów, także nieopodal grodu słupskiego.

Za czasów panowania księcia Mściwoja II do ogromnych wpływów doszedł ród Święców. Pod koniec panowania tego księcia obok rodu Wyszeliców zajmowali oni dominującą pozycję na Pomorzu Gdańskim. Za panowania Wacława II i Wacława III (1300-1306) otrzymali oni nowe nabytki terytorialne: Nowe z okręgiem oraz Tucholę wraz z sąsiednimi wsiami. Święcowie zajmowali najwyższe urzędy w ziemi słupskiej. Święca, który miał przydomek Stary, swoją karierę rozpoczął od urzędu podstolego w ziemi sławieńskiej (1257-1259). Pierwotnie do rodu należały jedynie: Krępa, Kobylnica, Łosino oraz Łabuń. Święca w latach 1269-1274 pełnił urząd podkomorzego słupskiego, by awansować w ciągu sześciu lat na kasztelana słupskiego. W 1286 r. był już wojewodą gdańskim. Urząd pełnił do 1303 r.. Wojewodą słupskim był w latach 1287-1308, łączył tym samym dwie ważne funkcje przez wiele lat. Wawrzyniec, który był bratem Święcy także mógł pochwalić się ważnymi urzędami w ziemi słupskiej. Był łowczym (1276 r.), podkomorzym (1284-1288) i kasztelanem słupskim w latach 1288-1307.

Ród Święców posiadał olbrzymi obszar po obu stronach Słupi. W 1377 r. ich nabytki terytorialne powiększyły się, gdyż niejaki Jaśko ze Sławna oraz giermek Jaśko z Darłowa sprzedali miastu Charnowo oraz cały Port w Ustce.

Na terenach ziemi słupskiej osiedliła się rodzina Szczepana Rozwarowicza, dokładnie we wsi Strzelinko. Syn Szczepana Rozwarowicza, Mirosław w latach 1284-1287 był skarbnikiem. Syn wojownika Wojana, który nazywał się Miłobrat, posiadał we władaniu wieś Swołowo, która znajdowała się na granicy ziemi słupskiej i sławieńskiej. Dokument pochodzący z 1315 r., którego wystawcą był margrabia Waldemar, podaję, że synom kasztelana słupskiego Wawrzyńca zatwierdzono posiadane przez nich terytoria. Podane zostały nazwy jedenastu posiadłości znajdujących się we wschodniej części ziemi słupskiej.

Dość duży odsetek rycerstwa posiadał jedną lub dwie wsie. Do drobnego rycerstwa kwalifikowała się rodzina Wirchowica z Redęcina, której posiadłości były na terenie ziemi sławieńskiej i słupskiej.

1 2 3
Udostępnij.