Problem datacji lokacji miasta Słupska występuje od wielu lat. Poważne badania w tej sprawie podjęła prof. Barbara Popielas-Szultka, która w swoich opracowaniach podawała argumenty przemawiające za tym, że to właśnie rok 1265 winien być uznawany za początek miasta lokacyjnego. Brak dokumentu poświadczającego nadanie Słupskowi praw w 1265 r. nie jest podstawą do tego, aby uważać to za mit. Dokument taki nie zachował się także dla wielu miast pomorskich, w tym dla Gdańska i Tczewa.

 

Pierwszym i zarazem podstawowym etapem kształtowania się miasta było osiedlenie się w nim cudzoziemców najprawdopodobniej z Dolnej Saksonii. Ta faza formowania się miasta ma poświadczenie w źródłach jedynie dla największych miejscowości pomorskich tj. dla Gdańska i Szczecina. W Słupsku także musiała istnieć gmina niemiecka (kupiecka) przed powstaniem miasta lokacyjnego. Osadzenie się napływowych kupców i rękodzielników w lewobrzeżnym fragmencie Słupska odbyło się nie wcześniej niż po 1218 r., a najpewniej szacunkowo w połowie wieku XIII. Źródła w 1263 r. oznajmiają istnienie „civitas ante castrum” (gminy miejskiej) na lewobrzeżnej stronie Słupi. Informacje te zawarte są w dokumencie wystawionym przez Mściwoja II, którego odbiorcami byli cystersi bukowscy. Świadkami podczas wystawiania owego dokumentu byli m.in. Chrystian, kapelan w grodzie słupskim oraz kapelan Herman. Duchowny Herman opiekował się w 1240 r. kościołem św. Mikołaja. Funkcjonowanie miasta po lewobrzeżnej stronie Słupi poświadczają także informacje, które znajdują się w dokumencie z 1276 r. Dowiadujemy się z niego o sołtysie Wercibergu, który zarządzał miastem oraz otrzymał od Mściwoja II młyn położony nieopodal kościoła św. Mikołaja. Dodatkowo otrzymał połowę łana ziemi. Urząd sołtysa wiązał się z lokacją miasta.

Pod powierzchnią Starego Rynku archeologowie odkryli konstrukcje domostw, urządzeń gospodarczych oraz ulic, odkryto także budynki o konstrukcji słupowej oraz wiele cennych szarostalowych ceramik. Ustrój XIII-wiecznego miasta wzorował się na systemie prawno-ustrojowym Lubeki. Słupsk musiał rozwijać się wzorowo, skoro Mściwoj II sfinansował w 1278 r. klasztor dominikanów, a w 1281 r. norbertanek. Dla Słupska i Gdańska nie zachowały się dokumenty lokacyjne, można przyjąć także hipotezę, że takie dokumenty w ogóle nie powstały, a nadanie praw miejskich mogło odbyć się poprzez ogłoszenie ustne przez księcia Świętopełka. Aby ustalić datę nadania praw miejskich przez księcia trzeba wyznaczyć najpóźniejszy jej czas, który wyznacza śmierć Świętopełka – 11 stycznia 1266 r. Z itinerarium (lista podróży księcia) Świętopełka wiadomo, że książę 25 sierpnia 1265 r. przebywał w Sławnie, a tym samym dwa razy przejeżdżał przez Słupsk i miał wówczas najlepszą możliwość do nadania praw miejskich.

1 2 3
Udostępnij.